GELD EN BANKEN

 

directe ruil                                     = spullen ruilen tegen spullen ( het is wel even zoeken om wederzijds de goeie spullen te vinden om te ruilen )
 indirecte ruil                                                = spullen tegen geld, (en dat laatste gaat veeeeel makkelijker, dus kan je meer
                                                                       handelen dus kan je meer arbeidsverdelen dus kun je meer produceren ))
3 functies van geld                                    - rekeneenheid ( moet algemeen aanvaard zijn )
                  ( + eigenschap )                       - betaalmiddel = ruilmiddel ( alg. aanvaard + makkelijk transporteerbaar )
                                                                     - spaarmiddel = oppotmiddel ( alg aanvaard + transporteerbaar + waardevast )
3 geldscheppers in Ned.                           - De Nederlandsche Bank/ de ECB ( geeft bankbiljetten uit )
                                                                     - algemene = primaire banken ( maken girogeld )
                                                                     - Rijksmunt  in opdracht van ECB ( maakt munten )
chartaal geld                                               tastbaar geld, kun je in je handen houden ( zoals munten en bankbiljetten,
                                                                      kan in een gewone portemonnee )
giraal geld                                                     ontastbaar geld, kun je niet vasthouden want bestaat alleen in de cijfertjes in de
                                                                       boekhouding van de bank, kun je meenemen in een pinpasje ( pasje is geen geld maar portemonnee )
                                                                      ( girogeld is per definitie in handen van publiek )
inflatie                                                           ontwaarding van geld ( prijzen stijgen)
deflatie                                                          opwaardering van geld ( prijzen dalen )
intrinsieke waarde                                       waarde van het materiaal waar het geld van gemaakt is
nominale waarde                                          waarde die erop staat
volwaardig geld                                           nom = intrinsiek
overwaardig geld                                          nom < intrinsiek, bestaat dus niet lang want iedereen probeert het om te smelten
onvolwaardig geld                                       nom > intrinsiek , wordt alleen aanvaard omdat men er vertrouwen in heeft
fiduciair geld                                                   = onvolwaardig geld ( fiducie = vertrouwen )
rekening courant tegoed                               = giro tegoed ( staat op een rekening waarmee je makkelijk geld kunt overmaken aan ander
gouden standaard                                        betaalmiddel = goud
gouden munten standaard                          munten van goud als betaalmiddel
gouden kern standaard                               bankbiljetten zijn gegarandeerd inwisselbaar voor vaste hoeveelheid goud
papieren standaard                                      de centrale bank zegt dat zo'n bankbiljet geld is ( dat het iets waard is )
                                                                        ( werkt alleen als het publiek dat gelooft dus fiduciair )
publiek                                                           iedereen behalve de ( 3 ) geldscheppende instellingen
M                                                                    Maatschappelijke geldhoeveelheid
                                                                         = alle geld in handen van publiek
                                                                         = alle girogeld ( per definitie ) + chartaal geld bij publiek
substitutie                                                      omruilen chartaal geld tegen giraal geld of andersom ( tussen geldsch. en publiek)
                       ->                                               M blijft gelijk
transformatie                                                  omruilen van geld tegen niet-geld of andersom ( tussen een geldschepper en publiek)
                       ->                                               M verandert ( denk eraan, dollars en marken zijn in Nederland geen geld !!)
geldschepping                                               M stijgt ( bekijken vanuit DNB )
geldvernietiging                                              M daalt ( DNB wet niet dat jij tientjes in de fik steekt en als ze het wel weten krijg je nieuwe)
termijndeposito                                              spaargeld dat je een tijdje niet van de bank mag halen ( dus heb jij niet in handen dus hoort niet bij M )
dekkingspercentage                                        hoeveel % van het uitgeschreven girogeld de bank moet hebben aan chartaal geld
                                                                          ( dus alle girogeld = 100 %, dekking = ...% ) ( appelevierkantje )
kasreserve                                                       reserve die de banken bij DNB moeten aanhouden,
                                                                          telt niet mee voor dekking, krijgen ze geen rente op
kredietverlening                                               uitgeleend girogeld, hebben de banken extra erbij gemaakt ( mag niet zoveel als ze willen,
                                                                            ze moeten hun dekkings% halen . Zo niet moeten ze dekkingsgeld lenen van DNB en die
                                                                            rekent wel rente, hoe meer ze lenen moeten hoe hogere rente )
voorschotrente                                                rente op geld dat de banken makkelijk kunnen lenen van DNB,  tegen een lage rente ( binnen het contingent)
contingent                                                        maximaal bedrag dat de banken mogen lenen tegen voorschotrente
speciale beleningen                                        extra geld lenen, kost hogere rente
primaire banken                                                = echte banken, hebben een giro, kunnen girogeld maken, kunnen dus geld scheppen, zijn dus geen publiek
secundaire banken                                           organisaties die geld lenen van de een en uitlenen aan de ander, hebben geen eigen girosysteem,
                                                                            mogen geen girogeld scheppen, horen wel bij publiek


rentemarge                                                        verschil tussen "ïnleen" - rente en "uitleen" - rente ( = winstmarge van secundaire banken)
functies DNB/ ECB                                       1.  stabiel houden interne waarde van de Euro ( binnenlands., dus geen inflatie)
                                                                         2. stabiel houden externe waarde van de Euro  ( wisselkoers van de Euro )
                                            dus                           3.  socaal economisch toezicht (toezicht houden op M)
                                            dus                           4.   toezicht kredietwezen (toezicht giro-geldschepping banken )
                                                                              5.  bedrijfstoezicht banken ( ze mogen liefst niet failliet, da's heel naar voor ec. )
                                                                              6. structuurtoezicht ( zorgen dat er wel wat concurrentie blijft tussen banken, niet teveel fusies)
                                                                              7. circulatiebank (uitgeven bankbiljetten)
                                                                              8. bankier van de banken ( ze kunnen bij DNB geld lenen en geld tegoed houden)
                                                                              9. kassier van de staat ( beheren de "schatkist")
3 redenen om geld te hebben                           - transactiemotief ( om dingen mee te kopen )
                                                                             - voorzorgsmotief = voorzichtigheidsmotief,( reservegeld, voor onvoorziene uitgaven )
                                                                              - speculatiemotief (beleggingsmotief) om hette beleggen zo dat het zoveel mogelijk geld oplevert
actieve kassen                                                    geld dat rolt dus transactiemotief
inactieve kassen                                                geld dat stilligt dus voorzorgsgeld + speculatiegeld
oppotten                                                             = sparen
ontpotten                                                            = spaargeld uitgeven
primaire liquiditeiten                                           echt geld ( giro of chartaal )
secundaire liquiditeiten                                       bijna-geld : wat je snel in geld kunt omzetten, zoals goud en dollars etc
tertiaire liquiditeiten                                             kun je pas over een tijdje weer in geld omzetten, zoals korte spaartegoeden
3 soorten inflatie                                                   - bestedingsiflatie, publiek wil meer spullen kopen dan er zijn, gaan tegen elkaar opbieden, prijzen stijgen
                                                                                - kosteninflatie, inkoopkosten of produktiekosten van de KANO worden hoger, dus verkoopprijzen moeten omhoog
                                                                                - monetaire inflatie, M is gestegen dus meer geld, als er niet meer spullen zijn stijgen de prijzen
gulden regel                                                              voor geldgroei M mag evenveel stijgen als de produktie
                                                                                  ( meer geld voor meer spullen dan blijven de prijzen precies geljk ) ( uitgevonden door de monetaristen )
Fisher                                                                       M . V = P . T ( V = omloopsnelheid = hoe snel wordt het uitgegeven
                                                                                                          (P = prijspeil = gemidd. prijs per stuk
                                                                                                         ( T = transacties = aantal verkochte spullen )
markt                                                                           geheel van alle vraag en aanbod
concrete markt                                                           plaats waar vragers en aanbieders elkaar lijfelijk tegenkomen ( bijv. Albert Cuyp markt, aandelenbeurs)
abstracte markt                                                          alle vraag en aanbod, zonder dat ze elkaar allemaal ergens ontmoeten
                                                                                     ( huizenmarkt in Amsterdam, vermogensmarkt van Nederland , arbeidsmarkt in Noord Holland )
vermogensmarkt                                                        vraag en aanbod van vermogen ( = geld )
geldmarkt markt                                                          voor vermogen (leningen) met looptijd tot 1 jaar
geldmarkt in enge zin                                                   tussen echte banken
geldmarkt in ruime zin                                                  ook  voor publiek
kapitaalmarkt markt                                                        voor vermogen met looptijd langer dan 1 jaar
looptijd                                                                          hoe lang het duren mag voor je de lening hebt terugbetaald
schatkistpapier                                                             bewijs van kortlopende lening aan de staat
institutonele beleggers                                                 beheerders van grote hoeveelheden geld die ze pas veel later nodig hebben : verzekeringen en pensioenfondsen
kapitaal                                                                          geld + alle investeringsgoederen die daarmee door een bedrijf gekocht worden
                                                                                        dus ook machines, gebouwen enz )
 


boekhoudregels                                                         - alles heeft een leuke kant en een rotkant dus alles 2x boeken
                                                                                     - Leuke dingen boek je Links, Rotdingen boek je Rechts
                                                                                     - je boekt vanuit het standpunt van het bedrijf, dus (nog uit tebetalen )winst staat Rechts, (nog aftrekbare )kosten staan Links
balans                                                                            overzicht van bezit ( links ) en schulden (rechts ) van een bedrijf
resultatenrekening                                                       - ook wel winst- en verliesrekening
passiva                                                                          schulden ( staan rechts op de balans )
activa                                                                             bezittingen ( staan links op de balans
vast actief                                                                     duurzame bezittingen ( langer dan 1 jaar in het bedrijf in gebruik )
vlottend actief                                                               gaan korter dan 1 jaar mee
kort passief                                                                  schulden die korter dan een jaar blijven staan ( worden binnen een jaar betaald)
lang passief                                                                   schulden die langer dan een jaar blijven staan
wederzijdse schuldaanvaarding                                 = lening ( ik moet jou nu geld geven, jij moet mij straks terug betalen )
onderhandse lening                                                     1 lener en 1 uitlener
obligatielening                                                              1 lener heleboel uitleners ( allemaal een stukje )
aandeel                                                                           eigendom van een stukje van een bedrijf, geeft recht op een aandeel in de winst ( kan dus een zeer wisselend bedrag zijn)
dividend                                                                          aandeel in de winst van een bedrijf
obligatie                                                                          bewijs van lening aan een bedrijf, geeft recht op een vast bedrag aan rente
liquiditeit                                                                          of je in staat bent om op korte termij je lopende schulden te betalen met het geld dat je in handen hebt
                                                                                         ( korte schulden = 100 %, geld = ...% = liquiditeit )
solvabiliteit                                                                      of je in staat bent door alles wat je hebt te verkopen, al je schulden te betalen
                                                                                         ( totaal schulden = 100 %, waarde bezit = .... % solvabiliteit )
3 x onroerend goed                                                        - grond ( stukje Nederland of Nicaragua )
                                                                                         - alles wat aan de grond vast zit ( zandbak, boom, vijver, huis enz )
                                                                                         - zeegaande schepen en internationale vlegtuigen die geregistreerd staan als varende of
                                                                                            vliegende stukjes Nederlands ( belgisch enz ) grondgebied. Aan boord heerst de wetgeving van
                                                                                             hun land waar ze ook zijn, dat heet varen of vliegen  onder een vlag )
hypotheek                                                                          lening met onroerend goed als onderpand ( mag verkocht worden als jij niet betaalt )
pandbrief                                                                           bewijs van lening , soort obligatielening aan een bank
IMF                                                                                      Internationaal Monetair Fonds, soort centrale bank van de centrale banken
trekkingsrechten                                                                soort girotegoed van DNB bij IMF
papiergoud                                                                         soort bankbiljetten van IMF
reservepositie                                                                     IMF vastgezet "spaargeld"dat DNB heeft gestort bij IMF